کریمانه
فرهنگی و مذهبی

قال علی (ع):«لا غِنَى کَالْعَقْلِ وَ لا فَقْرَ کَالْجَهْلِ»
«هیچ سرمایه‌ای همچون عقل نیست و هیچ فقری همچون جهل و نادانی نیست».
شرح و تفسیر: غنا و بی نیازی دو گونه است: 1ـ بی نیازی برون ذاتی. 2ـ بى نیازی درون ذاتی.
منظور از بی‌نیازی برون ذاتی آن است که انسان به وسیله اشیاء خارج از ذاتش از دیگران بی‌نیاز شود; به وسیله مقام، قدرت، دوستان، پول و مانند آن. این غنای برون ذاتی است که چندان اعتبار ندارد، به همین جهت این نوع غنا عطش روحی انسان را فرو نمی نشاند و لهذا ثروتمندان تشنه تر هستند! بر این اساس است که وقتی از بهلول می‌پرسند: شخصی نذر کرد که به فقیرترین مردم کمک مالی کند، باید به چه کسی بدهد؟ گفت: «به هارون الرشید!».2ـ نوع دوم، غنای درون ذاتی است; یعنی کسی که با استفاده از سرمایه درونی وجود خویش و بدون کمک گرفتن از ابزار بیرون خویش غنی است. چنین اشخاصی در سایه ایمان، اعتماد به نفس، قناعت، توکّل بر خدا، تقوی، که سرمایه‌های بزرگی محسوب می‌شود، به غنای درون ذاتی دست می‌یابند و از همه غنی‌ترند. ویژگی مهمّ سرمایه های درون ذاتی این است که دزدان نمی‌توانند آن را به سرقت ببرند. حضرت علی (ع)خود از جمله کسانی است که غنای درون ذاتی دارد. بدین جهت در دوران بیست و پنج ساله سکوتش همانند کوه ایستادگی و مقاومت می‌کند و هنگامی‌که به قدرت می‌رسد اسیر قدرت نمی‌گردد، بلکه قدرت را اسیر خویش می‌نماید و به دنیا همچنان بی‌اعتناست. آری، آن حضرت در اوج قدرت دنیا را از کفش پر وصله اش بى ارزش تر! و از برگ جویده شده در دهان ملخ کم بهاتر! و از عطسه بز کم قیمت تر! و از استخوان خنزیری که در دست شخص جذامی‌باشد، پست تر معرّفی می‌کند! این است سرمایه واقعی و جاودانی.
نهج البلاغه، کلمات قصار، شماره 54. داستان مذکور را به شکلی که در بالا آمده است در منابع معتبر نیافتیم. ولی داستانی شبیه به آن در کتاب «بهلول عاقل»، صفحه 31 وجود دارد. به این داستان توجّه کنید:«روزی هارون الرشید مبلغی پول به بهلول داد تا آن را صرف نیازمندان کند، بهلول پول را گرفت و پس از لحظه اى به خلیفه بازگرداند! هارون از علّت آن پرسید. بهلول جواب داد: هر چه فکر کردم محتاج تر از خلیفه کسی را نیافتم!»
 1. نهج البلاغه، خطبه 33.
2. نهج البلاغه، خطبه 224.
3. نهج البلاغه، خطبه 3.
4. نهج البلاغه، کلمات قصار، شماره 236.

[ ۱٩ تیر ۱۳٩٠ ] [ ۱۱:٤٤ ‎ق.ظ ] [ علیرضا ساروقی ] [ نظرات () ]
.: قدرت گرفته از وبلاگ اسكين :.
درباره تارنگار

نويسندگان
پيوندهای روزانه

صفحات اختصاصی
امکانات وب