کریمانه
فرهنگی و مذهبی

قال علی (علیه السلام):
«اَلْعَفْوُ یُفْسِدُ مِنَ اللَّئیمِ بِقَدْرِ اِصْلاحِه مِنَ الْکَریمِ»
«عفو و بخشش به همان مقدار که اگر از سوی کریم باشد باعث اصلاح می شود، اگر از ناحیه لئیم باشد باعث إفساد است».
شرح و تفسیر:  این حدیث شریف را به دو شکل می‌توان تفسیر نمود.
تفسیر اوّل: انسان کریم هنگامی که شخص خطاکاری را مورد عفو و بخشش خویش قرار دهد محبّت او را جلب می‌کند; چرا که عفو او آمیخته با بزرگواری و تواضع است، ولی عفو و گذشت انسانهای لئیم و پست، چون آمیخته با منّت و آزار است، سبب إفساد می‌شود. و این در واقع مصداقی از مصادیق (قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَیْرٌ مِنْ صَدَقَة یَتْبَعُها اَذىً وَ اللهُ غَنِىٌّ حَلیمٌ) «گفتار پسندیده (در برابر نیازمندان)، و عفو (وگذشت از خشونت‌های آنها)، از بخششی که آزاری به دنبال آن باشد، بهتر است; خداوند بی نیاز و بردبار است» می‌باشد.
تفسیر دوم: در تفسیر اوّل عفو و بخشش گاه از سوی «کریم» و گاه از سوی «لئیم» بود،که در خطاکاری که مورد عفو قرار گرفته دو عکس العمل متفاوت داشت، ولی طبق تفسیر دوم عفو و بخشش‌گاه در مورد شخص «کریم» و گاه نسبت به شخص «لئیم» که مرتکب خطا شده‌اند و مورد عفو قرار گرفته‌اند، می‌باشد. طبق این تفسیر معنای روایت چنین می شود: اگر آدمهای کریمِ خطاکار مورد عفو قرار گیرند موجب إصلاح آنان می‌گردد، ولی عفو انسان‌های پست و لئیم نه تنها موجب اصلاح آنان نمی‌شود، بلکه از آن سوء استفاده می‌کنند و جسور و جری شده و به فساد بیشتر می‌پردازند، پس نتیجه عفو آنان إفساد است.پیام اخلاقی این روایت این است که عفو وگذشت هم حساب و کتابی دارد، هنگامی‌که پیغمبر اکرم (ص )مکّه را فتح کرد، فرمان عفو عمومی صادر فرمود. این عفو و گذشت اثر بسیار مطلوبی در غالب مردم مکّه گذارد،ولی چند نفر را که اصلاح پذیر نبودند استثناء کرد و فرمان قتل آنها را صادر نمود. قرآن مجید در مورد ثمره این عفو عمومی می‌فرماید: (یَدْخُلُونَ فی دینِ اللهِ اَفْواجاً); آنها (مردم مکّه) به صورت گروه گروه به دین اسلام می‌گرویدند». این اقبال عمومی به اسلام، که بدون هرگونه اجبار و اکراهی بود،ثمره عفو و بخشش پیامبر اسلام (ص)بود. این مسأله برای همه، مخصوصاً برای رهبران جامعه، درس بزرگی است.عفو و بخشش در آیات قرآن مجید و روایات، به صورت گسترده مطرح شده است که این مختصر جای طرح همه آن آیات نیست.         1. بحارالانوار، جلد 74، صفحه 419.                 2. سوره بقره، آیه 263.
1. فروغ ابدیّت، جلد دوم، صفحه 338.      2. سوره نصر، آیه 2.       3. به میزان الحکمة، جلد 6، صفحه 358 به بعد، مراجعه کنید.

ومن ا... التوفیق
کریمانه

[ ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩٠ ] [ ۱٠:٢٤ ‎ق.ظ ] [ علیرضا ساروقی ] [ نظرات () ]
.: قدرت گرفته از وبلاگ اسكين :.
درباره تارنگار

نويسندگان
پيوندهای روزانه

صفحات اختصاصی
امکانات وب