قال الله تبارک و تعالی «وَرَتِّلِ الْقُرآنَ تَرْتیلاً» (مزمّل، 20)
با سلام بر عالمان  و عاملان به قرآن کریم، هدف از تهیة این مجموعه، آموزش علم ‌«تجوید» است. علم تجوید، طرز تلفظ صحیح حروف و کلمات قرآن را به ما می‌آموزد که نتیجة آن صحیح خواندن و عدم تغییر معانی آیات می‌باشد؛ همچنین با رعایت دستورهای تجویدی می‌توان قرآن را به طرز دلنشین و زیبا قراءت کرد. این مسأله در آیات قرآن و احادیث زیادی اشارت رفته است که در اینجا چند مورد به عنوان زینت کلام یاد می‌شود: «وَرَتِّلِ الْقُرآنَ تَرْتیلاً» قرآن را به طور شمرده و روشن بخوان.


این آیه ما را به شمرده و با تأنّی خواندن کلام خدا دعوت می‌کند. امام علی ـ علیه السّلام ـ در تفسیر این آیه می‌فرماید: «اَلتَّرتیلُ اَداءُ الْحروفِ وَ حِفظُ الْوُقُوفِ؛[1] ترتیل عبارت از اداء صحیحِ حروف و وقف کردن در محل وقفها است.
از این کلام امیرمؤمنان ـ علیه السّلام ـ نتیجه گرفته می‌شود که ترتیل همان علم تجوید است که در برگیرندة صحیح اداء کردن حروف (و در نتیجه صحیح خواندن کلمات و تغییر ندادن معانی آیات) و رعایت قواعد وقف و ابتدا می‌باشد.
رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: اِقْرَؤُوا الْقُرآنَ بِاَلْحانِ الْعَرَبِ وَ اَصْواتِها؛[2] قرآن را با لهجه و صوت عربی بخوانید.
از این رو روانیست قرآن را با لهجه و لحن غیر عربی خواند. اگر بخواهیم قرآن را با لحن و صوت عربی بخوانیم باید علم تجوید بدانیم.
پیامبر اسلام در جای دیگر می‌فرماید: لِکُلِّ شَیءٍ حِلْیَةٌ وَ حِلْیَةُ القرآنِ الصَّوْتُ الْحَسَنُ؛[3] برای هر چیزی زینتی است و زینت قرآن صدای نیکو است.
یک نکته مهم:به نظر می‌رسد دانستن مقداری از قواعد علم تجوید (بعضی از مخارج حروف و برخی از صفات) برای هر مسلمانی لازم است؛ چرا که هر کسی موظف است حداقل؛ نمازهای پنج‌گانة خود را صحیح بخواند و این جز با دانستن مقداری از این علم شریف میّسر نیست؛ زیرا نمازهایی که حروف و کلمات آن به طور صحیح ادا نشود؛ مقبول درگاه الهی نیست.
«اگر یکی از کلمات حمد یا سوره را نداند، یا عمداً آنرا نگوید یا به جای حرفی، حرف دیگر بگوید مثلاً به جای «ض»، «ظ» بگوید یا جایی که باید بدون زیر و زبر خوانده شود، زیر و زبر بدهد، یا تشدید را نگوید، نماز او باطل است.»
پس یادآور می‌شویم که هنگام تلفّظ بعضی از حروف باید دقّت داشت که با حروف مشابه خود اشتباه نگردد؛ زیرا باعث تغییر معنای کلمه می‌شود. در ذکرهای نماز، چنین کلماتی یافت می‌شود که باید آنها را به طور صحیح ادا کرد وگرنه نماز باطل می‌شود. برای نمونه به چند مورد اشاره می‌کنیم:
اشتباه                صحیح
هَمْد = هلاک شده حَمْد = ستایش
سَمَد = کود زراعتی صَمَد = بی‌نیاز
سَلِّ = شمشیر بکش صَلِّ = درود فرست
امید است متربّیان عزیز با راهنماییهای استادان و مربیان محترم و سعی و تلاش خود بتوانند قرآن را بدون غلط، روان، زیبا و دلنشین قرائت کنند.
خداوند همة ما را عالم و عامل به قرآن بگرداند و قلبهای ما را ظرف معارف قرآن قرار دهد و به نور قرآن منّور بگرداند.


[1] . حلیه القرآن، «2»، ص 23.
[2] . اصول کافی، مترجم، ج 4، کتاب فضل‌القرآن.
[3] . قرآن در احادیث اسلامی، ص 58.



تاريخ : ۱ آذر ۱۳٩٠ | ۱٢:٢٦ ‎ب.ظ | نویسنده : علیرضا ساروقی | نظرات ()
.: Weblog Themes By VatanSkin :.
صفحات اختصاصی
امکانات وب