دعا و حقیقت دعا از دیدگاه قرآن کریم

آدمى در فراز و نشیب زندگى و حادثه هاى تلخ و شیرین گاهى چنان دچار خستگى روح مى‌گردد که با هیچ وسیله مادّى آرامش نمى‌یابد و اگر قدرت همه قدرتمندان، ثروت تمام ثروتمندان و کلیه وسایل لذّت و کامیابى جهان در اختیار او گذاشته شود، ذرّه اى از درد روحى او کاسته نمى‌شود. در چنین حالتى، گاهى انسان به سراغ بهترین دوست، نزدیکترین خویش و عزیزترین کس خود مى‌رود تا با او راز دل گوید. گاهى نیز هیچ کس را محرم و مورد اعتماد ندانسته و در کُنج عزلت با خود به نجوا مى‌پردازد. در هر حال، تنها راه درمان و آرامش انس با محبوب و باز کردن سفره دل نزد معشوق است. حال اگر آدمى از آلودگى به زشتیها و غبار گناه و عصیان، احساس غم و دل مردگى کند، تا آنجا که از خویشتن خویش نیز گریزان و متنفّر باشد،  در این صورت، به کجا پناه بَرد و با که راز دل گوید؟ در اینجاست که باید به سرچشمه همه خوبیها و پاکیها و آفریدگار محبّت و صفا و خالق خود پناه بَرَد و با یاد و عشق او و حضور در محفل انس او آرام گیرد. چه آرامش و لذّتى بالاتر از این که عبد ذلیل در حضور معبود عزیز قرار گیرد و جان آلوده خویش را در زلال صحبت او تطهیر و روح پرتلاطم خود را با ذکر آن یگانه آرام کند. این بهترین و برترین ثمره شیرین دعاست. گرچه در اصطلاح عامیانه دعا را به «خواست و طلب عبد» تفسیر مى‌کنند، ولى معناى واقعى دعا و نیایش عبارت است از:«خواندن محبوب از سوى بنده مُحب و عاشق و حضور وى در خلوت معشوق و همرازى و همجوارى او در خلسه عارفان حق جو.» آنگاه که بنده ذلیل و حقیر خانه پر معصیت دل خویش را از مظهر پاکیها و خوبیها دور مى‌بیند را ه نزدیکى به دوست و وصول به محفل معشوق را مى‌طلبد و متحیّر است که در کجا مى‌توان به خلوت معبود خویش نایل شد.
زندگى دنیا به گونه اى است که خواه ناخواه توجّه انسان را تا حدودى به امور مادّى جلب مى‌کند؛ امّا واقعیت این است که انسان براى تقرّب به خدا آفریده شده است و باید از تمام جوانب زندگى براى نیل به این مقصود بهره گیرد. یکى از بهترین راهها براى این منظور آن است که هر روز لحظاتى از عمر خود را صرف توجه خالص به بارگاه الهى کند. این توجه بیشتر در نماز جلوه گر مى‌شود؛ در نماز دعاهایى در حال قنوت و سایر حالات خوانده مى‌شود گذشته از آنکه در روایات براى قبل و بعد از نماز نیز دعاهاى دیگرى وارد شده است حتّى مى‌توان خود نماز را نوعى دعا دانست و چنانکه گفته شده واژه «صلاة» در اصل لغت به معناى دعاست. حقیقت دعا توجه به بارگاه حضرت معبود است و براى مؤمنان نوعى معراج روحى و معنوى به حساب مى‌آید. دعا فقط تلفّظ پاره اى کلمات و مراعات برخى آداب خاص نیست. حقیقت و روح دعا توجه قلبى انسان به خداوند عالم است و قوّت این توجه به میزان معرفت و محبت انسان به خداوند بستگى دارد. از اینرو، باید پیش از دعا و هنگام دعا به صفات خداوند توجّه داشت. حقیقت دعا چیزى جز عبادت نیست و حتى به دلیل توجه به خداوند در انجام این عبادت شاید بر بسیارى از عبادات دیگر ترجیح داشته باشد. در روایات شریفه از پیامبر(صلى الله علیه وآله وسلم) نقل شده است.


 

 

 

منبع:

سوره بقره آیه‌های: 128،168،201

سوره مومن آیه:60

سوره فاطر آیه:15

سوره فرقان آیه:77

سوره زمر آیه‌های:2،8

سوره نمل آیه:62

سوره عنکبوت آیه:65

سوره توبه آیه:114

 

التماس دعا

 

/ 0 نظر / 34 بازدید